Mensen met de ziekte van Crohn moeten regelmatig worden onderzocht. Er zijn verschillende in- en uitwendige onderzoeken. Een uitwendig onderzoek is de dunne darmpassage, waarbij röntgenfoto’s van de dunne darm worden genomen. Hiervoor moet je een contrastvloeistof drinken, zodat de dunne darm goed zichtbaar is op de foto's. Andere uitwendige onderzoeken zijn de echografie en de MRI-scan, die een gedetailleerde indruk geven van de darmen, zodat bijvoorbeeld fistels of abcessen in kaart worden gebracht.

Coloscopie
Bij een coloscopie bekijkt men de hele dikke darm van binnen, en vaak ook het einde van de dunne darm. Dat gebeurt met een scoop, een dunne slang waaraan een cameraatje is bevestigd. De voorbereiding op een coloscopie is vervelend, omdat je moet laxeren. De darmen moeten namelijk helemaal leeg zijn om ze goed te kunnen bekijken. Om te laxeren moet je vier liter speciale vloeistof drinken die de darmen schoonmaakt. De hoeveelheid vloeistof en het feit dat je vaak naar het toilet moet, maken dat veel mensen tegen dit onderzoek opzien. Tijdens het onderzoek gaat de scoop via de anus naar binnen. Om het onderzoek minder pijnlijk of vervelend te laten zijn, kan de arts een roesje geven.

Operatie
Als medicijnen onvoldoende aanslaan en de klachten toenemen, kan een operatie de enige uitkomst zijn. Zo’n 50-70 procent van alle patiënten met de ziekte van Crohn wordt vroeg of laat geopereerd, bijvoorbeeld omdat de darm is vernauwd of een fistel veel klachten geeft. De chirurg verwijdert het zieke deel van de darm en verbindt de delen die niet door de ziekte zijn aangedaan weer met elkaar. Daarmee is helaas de ziekte nog niet uit het lichaam.

Stoma
Als iemand al een paar operaties heeft gehad, of als een te groot stuk darm zou moeten worden verwijderd, wordt een stoma aangebracht: een kunstmatige uitgang. Een stoma kan tijdelijk zijn, om een stuk darm te ontzien, of blijvend, als de dikke darm is weggenomen. Tijdens de operatie wordt de darm rechtstreeks naar de buikwand geleid. In de buikwand wordt een gaatje gemaakt, dat wordt afgewerkt met darmweefsel. De darm komt dus rechtstreeks op de buik uit. Dat kan op verschillende plekken zijn, afhankelijk van het stuk darm dat verwijderd is. In het gaatje aan de buitenkant op de buik kan een zakje worden vastgemaakt om de ontlasting op te vangen. De stoma en het zakje zijn voor de buitenwereld niet zichtbaar en ook niet te ruiken; ze zijn onzichtbaar achter de kleding.

Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm, waarmee de dikke darm wordt ‘omzeild’. Deze wordt tijdelijk aangelegd om de dikke darm te ontzien, of blijvend als de dikke darm is weggenomen. Omdat normaal gesproken in de dikke darm de ontlasting wordt ingedikt, is de ontlasting die de ileostoma verlaat waterdun. Het vocht en de zouten die de dikke darm eerst uit het voedsel haalde, moeten nu extra worden ingenomen.

Een colostoma is een kunstmatige uitgang op de dikke darm. Deze kan op verschillende stukken van de dikke darm worden aangebracht. Hoe verder hoe dikker de ontlasting is die de stoma verlaat. De dikke darm zorgt immers voor het indikken en de opname van vocht en zouten.

Een stoma is ingrijpend. Naast de praktische gewenning (‘welke stomazakjes sluiten bij mij het beste aan’, ‘hoe houd ik mijn stoma goed schoon’) vraagt het een emotionele investering om te wennen aan een ander lichaam en om de dagelijkse dingen in het leven te (durven) doen met een stoma. De meeste patiënten voelen zich na de gewenning beter dan tevoren. Via de patiëntenvereniging CCUVN kun je in contact komen met anderen die een dergelijke operatie al eerder hebben ondergaan. De medewerkers van de servicelijn kunnen je vragen beantwoorden of je in contact brengen met een ervaringsdeskundige.